عدم قیام برای خونخواهی عثمان و عذاب خدا

یکی از مسائلی که زیاد در تاریخ بحث می شود. قتل جناب عثمان بن عفان می باشد. در این مطلب قصد دارم به بررسی مطلبی در این باره بپردازم. امیدوارم در فضایی منطقی و بدور از تعصب مطالعه کنید

در منابع اهل سنت مطلبی آمده است که به شرح ذیل می باشد:

(( همانا اگر مردم برای خونخواهی عثمان قیام نکنند. از آسمان سنگ خواهد بارید))

شرح نهج البلاغة – ابن أبی الحدید – ج ۱۲ – ص ۱۵۹- مؤسسة إسماعیلیان

الطبقات الکبرى – محمد بن سعد – ج ۳ – ص ۸۰- دار صادر

تاریخ مدینة دمشق – ابن عساکر – ج ۳۹ – ص ۴۴۷- دار الفکر

البدایة والنهایة – ابن کثیر – ج ۷ – ص ۲۱۵- دار إحیاء التراث العربی

غریب الحدیث – ابن قتیبة – ج ۱ – ص ۲۷۸- دار الکتب العلمیة

الصحاح – الجوهری – ج ۳ – پاورقى ص ۱۱۴۱- دار العلم للملایین

تاج العروس – الزبیدی – ج ۱۰ – ص ۳۲۷- دار الفکر

حال چند دقیقه با بنده باشید کمی تاریخ رو بررسی کنیم.

الف: قیام مردم در زمان خلافت چه کسی قرار بود صورت بگیرد؟

طبق منابع علمای شیعه و سنی بعد از عثمان بن عفان جناب علی بن ابیطالب خلیفه وقت بوده اند. درسته؟

و طبق تاریخ اگر کسی در زمان خلافت خلفای قبل مخصوصا جناب ابوبکر و عمر بر خلاف آنها قیام می کرد. مرتد محسوب می شد. از این قبیل میتوانیم به داستان مالک بن نویره اشاره کرد.

مالک یکی از اصحاب رسول الله بود که بعد از ایشان به دلیل اینکه ابوبکر را خلیفه رسول خدا نمی دانست زکات را به او نمیداد. نکته ایی که باید توجه کرد. اینکه مالک نفی زکات نکرد.

پس طبق این قاعده در زمانی که علی بن ابیطالب هم خلیفه هست اگر کسی بر خلافش قیام کند. باید مرتد شود؟

ب: قاتلین اصلی عثمان چه کسانی بودند؟

آنان (طلحه و زبیر) حقى را از من طلب مى‏کنند که خود آن را وانهاده‏اند و خونى را مى‏خواهند که خود ریخته‏ اند.

*نهج السعاده ج۱ص۲۴۸

این کلام علی بن ابیطالب در مورد گروهی بود که به اسم خونخواهی عثمان بر علیه او قیام کردند.

در تاریخ در مورد برخی مسببین قتل عثمان بن عفان نوشته اند:

ام المومنین عایشه خویش از کسانی هستند که بعد از قتل عثمان به خونخواهی عثمان بر علیه علی بن ابیطالب قیام کردند. اما باید دید نظر ایشان در مورد عثمان چه بوده است

طبری و ابن اثیر نوشته اند: عایشه با تعبیر از عثمان به نعثل می گفت: اقتلوا نعثلا فقد کفر. یعنی بکشید نعثل (عثمان) را، قطعا او کافر شده است.

شرح نهج البلاغة – ابن أبی الحدید – ج ۶ – ص ۲۱۵

شرح نهج البلاغة – ابن أبی الحدید – ج ۲۰ – ص ۱۷

تاریخ الطبری – الطبری – ج ۳ – ص ۴۷۷

الکامل فی التاریخ – ابن الأثیر – ج ۳ – ص ۲۰۶

و ابن قتیبه می نویسد: عایشه می گفت: اقتلو نعثلا فقد فجر. یعنی نعثل را بکشید که فاجر و متجاوز شده است.

الامامة والسیاسة – ابن قتیبة الدینوری ، تحقیق الزینی – ج ۱ – ص ۵۱-موسسه الحلبی

 اقتلوا نعثلا فقد فجر

یک نکته جذاب:

آیا می دانستید معنای نعثل یعنی کفتار؟

نعثل یعنی جنس مذکر کفتار ((و یقال فی نعثل: انه ذکر من الضباغ))  **غریب الحدیث ج۳ص۴۲۶**

نفر دوم و سوم: طلحه و زبیر

این دو نیز از سردمداران قیام برای خونخواهی عثمان بوده اند. کمی در مورد رابطه آنها و عثمان بدانیم:

طبق نقل جمهور علمای اهل سنت طلحه شدیدترین صحابه نسبت به عثمان بن عفان بوده است.

(کان طلحه اشد الصحابه علی عثمان)

حتی بالاتر از این بعضی از بزرگان طلحه را یکی از قاتلین عثمان بن عفان میدانسته اند. جایی که علی بن ابیطالب می فرماید:

آنان حقى را از من طلب مى‏کنند که خود آن را وانهاده‏اند و خونى را مى‏خواهند که خود ریخته‏اند.

*نهج السعاده ج۱ص۲۴۸

درست به همین دلیل بود که مروان بن حکم، با این که در جنگ جمل در کنار طلحه بود، با مشاهده این که جنگ پایان مى‏یابد، تیرى در کمان گذاشت و طلحه را به قتل رساند و به این ترتیب انتقام عثمان را از وى گرفت.بعدها عبد الملک مروان گفت: اگر پدرم نگفته بود که او طلحه را کشته، تمامى فرزندان طلحه را بخاطر خون عثمان به قتل مى‏رساندم.

در شـرح نـهـج البلاغه ابن ابى الحدید آمده است : زبیر به مردم گفت : او را بکشید که دین شما را عوض کرده است .
به زبیر گفتند: پسر تو هم اکنون بر در خانه او نگهبانى مى دهد و از او دفاع مى کند.
گفت : بدم نمى آید که عثمان کشته شود, هرچند در آغاز فرزند مرابکشند.

فروة بن عمرو از کسانى است که در بیعت عقبه اول و نیز در جنگ بدر حضور داشته است؛ پس به طور قطع آیه «السابقون الأولون» شامل وى خواهد شد

فروة بن عمرو بن ودقة بن عبید بن عامر بن بیاضة البیاضی الأنصاری شهد العقبة وشهد بدرا وما بعدها من المشاهد مع رسول الله صلى الله علیه وسلم… ولم یسمه [المالک] فی الموطأ وکان ابن وضاح وابن مزین یقولان إنما سکت مالک عن اسمه لأنه کان ممن أعان على قتل عثمان رضی الله عنه.

فروة بن عمرو در عقبه و جنگ بدر و دیگر جنگ‌ها با رسول خدا (ص) حضور داشت… مالک اسم او را در موطأ نیاورده است، ابن وضاح و ابن مزین گفته‌اند که مالک به خاطر این اسم او را نمى‌برده چون از کسانى است که در کشتن عثمان شریک بوده است.

(( گنه کرد به بلخ آهنگری، به شوشتر زدند گردن مسگری))

داستان قیام بر خونخواهی عثمان هم همینه. به راستی اگر خونخواهی عثمان اینقدر مهم بود. باید مسببین اصلی قتل عثمان محکوم میشدند. نه علی بن ابیطالب. درسته؟

از کی تا به حالا. یه سری افراد ابتدا حکم قتل یه شخص رو میدن. بعد از اینکه به قتل رسیده میشه. باز برای خونخواهی او قیام میکنند؟